Virüsler, bir hücreye girdiğinde ya pasif (uykuda) kalmayı ya da hücreyi öldürerek çevresindeki diğer hücreleri enfekte etmek için yeni virüs parçacıkları üretmeyi seçebiliyor. Bakteriyofaj, kısaca faj olarak adlandırılan virüsler, hayvan veya bitkiler yerine bakterilere saldıran virüsleri ifade eder. Bakteriler, fajlarla mücadele etmek için evrimsel süreçte değişiklikler gösterirken, fajlar da bu duruma uyum sağlayarak etkinliği koruyor. Bu özelliklerinin, antibiyotik direncine çözüm sunma potansiyeli bulunduğu düşünülüyor. Exeter Üniversitesi'nden doktora öğrencisi Rebecca Woodhams ve ekibi, bu virüsleri derinlemesine incelemeye karar verdi. Bilim insanları, virüslerin hücreye girdiğinde pasif ve aktif çoğalma stratejileri arasındaki seçimin, bakterilerin mevcut durumuna bağlı olarak değiştiğini belirtiyor. Woodhams, "Eğer çok sayıda bakteri varsa, fajlar öldürme yolunu seçerek potansiyel konakları enfekte etmeye çalışıyor. Ancak çoğu konak öldürülmüşse ve sayıları azsa, virüslerin uykuya dalıp daha iyi zamanları beklemesi daha güvenli bir tercih" şeklinde açıklama yapıyor. Bu davranış, yiyecek kaynaklarının azaldığı durumlarda kış uykusuna yatmaya benziyor. Önceki araştırmalarda fajların, birbirlerine peptitler aracılığıyla kimyasal sinyaller göndererek kaynak durumunu bildirebildiği tespit edilmişti. Yüksek peptit seviyeleri, uygun konakların az olduğunu, düşük seviyeler ise çok sayıda konak bulunduğunu gösteriyor. Cell dergisinde 31 Mart'ta yayımlanan çalışmanın bulgularına göre, bu sinyaller diğer faj türleri tarafından da dinlenebiliyor. Türler arası iletişim, virüslerin başarı oranını artırarak evrimsel avantaj sağlasa da, diğer türler için aynı durum geçerli değil. Araştırmacılar, deneyler sırasında diğer türlerin sinyallerini dinleyen fajların yanıltıldığını gözlemledi. Makalenin yazarlarından Robyn Manley, "Bir faj, başka bir türden gelen sinyalleri algıladığında, bu mesaj kendisine yönelik olmasa da, hücreyi öldürmek yerine uykuya kalma eğilimi gösteriyor" diyor. İlginç bir şekilde, bazı sinyallerin tek yönlü olduğu da keşfedildi. Yani A virüsü, B virüsünü anlayabiliyor fakat B virüsü A'nın sinyallerini algılayamıyor. Manley, "Bu durum, diğer virüslerin hücreleri öldürmesini engellemesi nedeniyle sinyali gönderen virüse fayda sağlayabilir, ancak karşı taraf için bir bedeli olabilir" şeklinde ekliyor. Başka bir deyişle, viral iletişim yalnızca iş birliği sağlamakla kalmaz, bazen manipülasyon amacı da taşır. Yeni çalışmada incelenen virüs ve bakteriler toprakta yaşamaktadır. Ancak bilim insanları, virüslerin iletişim yöntemleri ve hücreleri öldürme süreçlerine dair bulguların, insan sağlığı ile ilgili araştırmalara katkı sunmasını umuyor.