
TCMB Mart Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu Açıkladı
TCMB, mart ayında tüketici enflasyonunun ana eğiliminin gerilediğini duyurdu.
1 kez görüntülendi
TCMB, Mart Ayı Fiyat Gelişmeleri Raporu'nu yayımladı.
Rapora göre, mart ayında tüketici fiyatları yüzde 1,94 oranında arttı ve yıllık enflasyon 0,66 puan azalarak yüzde 30,87 seviyesine düştü. Mart ayında tüketici enflasyonundaki değişim, jeopolitik gelişmelere bağlı olarak enerji fiyatlarının ve bunun ulaştırma hizmetlerine yansımasının etkisiyle belirlendi.
Bu dönemde, enerji fiyatları ham petrol fiyatlarındaki dalgalanmalara bağlı olarak akaryakıt fiyatları öncülüğünde yüzde 4,75 arttı. Eşel mobil uygulaması, uluslararası enerji fiyatlarının enflasyona olumsuz etkisini önemli ölçüde sınırladı.
Enerji dışı aylık tüketici enflasyonu ise yüzde 1,74 ile sınırlı bir artış gösterdi.
Yılın başındaki iki ayda gıda enflasyonunda görülen yüksek artış, mart ayında yavaşladı. Temel mal enflasyonu ise dayanıklı tüketim mallarındaki duruma bağlı olarak düşük seviyesini korudu.
Diğer taraftan, mevsimsel etkilerden arındırıldığında, aylık hizmet enflasyonu jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yükselen ulaştırma fiyatları nedeniyle yüksek seyrini sürdürdü.
Yurt içi üretici fiyatları ise mart ayında yüzde 2,30 artarak yüksek kalmaya devam etti ve yıllık üretici enflasyonu 0,52 puan artışla yüzde 28,08 oldu. Eşel mobil uygulaması, tüketici fiyatları üzerinde sınırlayıcı bir etki sağlarken, vergi dışı derlenen üretici fiyatlarının küresel gelişmelerden daha fazla etkilendiği gözlemlendi.
MART AYINDA TÜKETİCİ FİYATLARI ARTTI
Rapora göre, mart ayında tüketici fiyatları artışı yüzde 1,94 olarak gerçekleşti ve yıllık enflasyon 0,66 puan azalarak yüzde 30,87'ye geriledi.
Yıllık tüketici enflasyonundaki düşüşe rağmen B ve C endekslerinin yıllık değişim oranları yaklaşık 0,20’şer puan artışla sırasıyla yüzde 30,11 ve 29,68 olarak belirlendi.
Yıllık tüketici enflasyonuna katkılar incelendiğinde, gıda ve alkolsüz içecekler, temel mallar ile alkol, tütün ve altın gruplarının katkıları bir önceki aya göre sırasıyla 0,84, 0,30 ve 0,22 puan düşerken enerji ve hizmet gruplarının katkıları sırasıyla 0,36 ve 0,34 puan arttı.
Mevsimsellikten arındırılmış verilere göre, tüketici fiyatlarının aylık artışı önceki aya göre zayıfladı. Bu dönemde gıda enflasyonu yavaşlarken, gıda dışı tüketici enflasyonu enerji fiyatlarındaki gelişmelere bağlı olarak yükseldi.
Aylık artışlar, B endeksinde düşerken C endeksinde yükseliş kaydedildi. Fiyat artışları B endeksini oluşturan gruplardan temel mallarda bir miktar yükselirken, hizmette yatay seyir izledi, işlenmiş gıdada ise önemli ölçüde zayıfladı.
TCMB bünyesinde takip edilen göstergeler, mart ayında enflasyonun ana eğiliminin gerilediğine işaret etti. Göstergeler üç aylık ortalamalar bazında ise belirgin bir değişim göstermedi.
Hizmet fiyatları mart ayında yüzde 2,39 arttı ve yıllık enflasyonu 0,59 puan artışla yüzde 40,26 seviyesine ulaştı. Bu durumu etkileyen faktörler arasında ulaştırma hizmetleri yer aldı ve yıllık enflasyon, ulaştırma ve haberleşmede artarken diğer alt gruplarda geriledi.
Jeopolitik gelişmelerle mart ayında, artan akaryakıt fiyatları etkisiyle ulaştırma hizmetleri fiyatları aylık yüzde 6,07 oranında yükseldi. Bu dönemde, hava yolu ile yurt dışı yolcu taşımacılığı fiyatları (yüzde 10,94) dikkat çekti; şehir içi ulaşım hizmetleri fiyat ayarlamaları sonucunda yükselirken şehirlerarası otobüs ücretlerinde akaryakıta ek olarak bayram etkisi gözlendi.
Haberleşme hizmetlerinde aylık enflasyon yüzde 3,03 ile görece yüksek seviyede kalırken, kiralarda aylık artış yüzde 2,41 olarak gerçekleşti; kira yıllık enflasyonu ise 1,46 puan azalarak yüzde 52,45’e geriledi. Diğer yandan eğitim başta olmak üzere diğer hizmetler ile lokanta-otel hizmetleri alt grupları bu dönemde daha ılımlı bir seyir izledi.
TEMEL MAL GRUBU FİYATLARI SINIRLI ARTTI
Temel mal grubu fiyatları mart ayında yüzde 0,44 oranında sınırlı bir artış gösterdi ve grup yıllık enflasyonu 0,51 puan düşüşle yüzde 16,06’ya geriledi.
Bu dönemde dayanıklı mal (altın hariç) fiyatları yüzde 0,81 ile ılımlı bir artış sergiledi. Mart ayında beyaz eşya, otomobil ve mobilya fiyatları sırasıyla yüzde 2,39, yüzde 0,93 ve yüzde 0,76 oranında arttı; diğer elektrikli ve elektriksiz alet fiyatları ise yüzde 0,26 azaldı.
Giyim ve ayakkabı fiyatları bu dönemde yüzde 2,17 geriledi. Diğer temel mallar alt grubunda aylık enflasyon yüzde 2,20 ile önceki aya göre güçlendi.
Enerji fiyatları mart ayında yüzde 4,75 artarak, grup yıllık enflasyonu 6,05 puan yükselerek yüzde 34,24 oldu.
Bu artışta ham petrol fiyatlarına paralel olarak yükselen akaryakıt fiyatları (yüzde 9,52) öne çıktı. Eşel mobil uygulaması, rafineri ürün fiyatlarındaki artışların önemli bir kısmının maktu ÖTV tutarından karşılanmasını sağlayarak daha olumsuz bir görünümü sınırladı.
Ayrıca, yağışlara bağlı olarak hidroelektriğin elektrik üretimindeki artan payı neticesinde son kaynak tedarik tarifesi (SKTT) kaynaklı elektrik fiyatındaki gerilemenin (yüzde eksi 1,24) devam etmesi olumlu katkı sağladı.
GIDA VE ALKOLSÜZ İÇECEKLER GRUBU FİYATLARININ ARTIŞI YAVAŞLADI
Gıda ve alkolsüz içecekler grubu fiyatlarının artışı yüzde 1,79 ile son iki aya göre yavaşladı ve grup yıllık enflasyonu ise 4,09 puan düşerek yüzde 32,36 oldu.
Yıllık enflasyon işlenmemiş gıdada belirgin şekilde gerilerken, işlenmiş gıdada ise görece yatay bir seyir izledi.
Bu dönemde her iki grupta aylık fiyat artışları ivme kaybetti. İşlenmemiş gıda grubunda yılın ilk iki ayında sebze fiyatlarında kaydedilen yüksek artışlar, mart ayında yerini daha düşük oranlı bir yükselişe bıraktı; et fiyatlarındaki güçlü seyir ise devam etti. Mart ayında işlenmiş gıdada aylık fiyat artışı yüzde 0,62 ile son iki aya göre belirgin bir şekilde yavaşladı.
Alkollü içecekler ve tütün grubunda fiyatlar, tütün ürünlerinde şubat ayında yapılan artışın mart ayına sarkan etkisiyle yüzde 4,36 yükseldi.
YURT İÇİ ÜRETİCİ FİYATLARI ARTTI
Yurt içi üretici fiyatları mart ayında yüzde 2,30 artışla yüksek seviyesini korudu ve yıllık üretici enflasyonu 0,52 puan artışla yüzde 28,08 oldu. Ana sanayi gruplarına göre incelendiğinde, enerji fiyatları jeopolitik gelişmelerin etkisiyle yüzde 4,65 ile yüksek bir oranda artış gösterdi.
Diğer taraftan, yağışların seyrine bağlı olarak elektrikte üretici fiyatlarının yüzde 11,2 gerilemesi, enerjide daha olumsuz bir görünümü sınırladı.
Ayrıca, dayanıklı tüketim ile sermaye malları fiyatlarında ılımlı bir artış (sırasıyla yüzde 0,89 ve yüzde 0,68) izlendi.
Eşel mobil mekanizması, tüketici fiyatları üzerinde sınırlayıcı bir etki yaratırken, vergi dışı derlenen üretici fiyatlarının küresel gelişmelerden daha fazla etkilendiği gözlemlendi.
TCMB, bu nedenle gelecek dönemde üretici ve tüketici enflasyonları arasında bir ayrışma olabileceğini değerlendirdi.