Kıbrıs Vakıflar İdaresi’nin Kıbrıs Türk halkına devredilmesinin 70. yıl dönümü vesilesiyle açıklamalarda bulunan Kıbrıs Vakıflar İdaresi eski Genel Müdürü Taner Derviş, Dr. Fazıl Küçük’ün öncülüğünde gerçekleştirilen varoluş mücadelesi sonucunda Vakıflar İdaresi’nin Kıbrıs Türk halkına geri verildiğini ifade etti. Derviş, 15 Nisan 1956 tarihinde vakıfların Kıbrıs Türk halkına devrini simgeleyen törene vurgu yaparak, Dr. Fazıl Küçük’ün şu sözlerini aktardı: “Evkaf mücadelemiz 75 seneden beri nesilden nesile devam etmiştir. Bu zaferi kazanmak bahtiyarlığı bizim neslimize nasip olmuştur. Bununla beraber Evkaf müessesesinden halkımız için beklediğimiz tam randımanı almak, belki de bizim çocuklarımıza nasip olacaktır.” Vakıflar İdaresi’nin, sömürge yönetimine karşı yürütülen toplumsal varoluş mücadelesinin merkezinde yer aldığını belirten Derviş, Dr. Fazıl Küçük’ün öncülüğünde gerçekleştirilen bu mücadelenin ana amacının Vakıflar İdaresi’nin asli sahibi olan Kıbrıs Türk halkına iadesi olduğunu kaydetti. Kıbrıs Vakıflar İdaresi’nin, özellikle 1915 yılında İngiltere’nin tek taraflı bir kararla Kıbrıs’ı ilhak etmesinin ardından, sömürge yönetimine karşı yürütülen mücadelenin merkezine oturduğunu dile getiren Derviş, toplumun geniş kitlelerinin bu mücadelede nesilden nesile yer aldığını ifade etti. Derviş, bu bağlamda 11 Aralık 1949 tarihinde Lefkoşa Selimiye Meydanı’nda İngiliz Sömürge İdaresi’ne karşı 20 bin kişinin katıldığı dönemin en büyük direniş mitingini hatırlattı. Varoluş mücadelesi sürecinde önemli kazanımlar elde edildiğini söyleyen Derviş, İngiliz yönetiminin 1949 yılında “Türk İşleri Komisyonu” adı altında bir komisyon oluşturmak zorunda kaldığını belirtti. Bu komisyonun hazırladığı ara raporda vakıflar, müftülük, eğitim, aile kanunu ve şeri mahkemelerle ilgili konularda Türk toplumunun düşünce ve taleplerinin yer aldığını ifade eden Derviş, komisyonda Hakim Mehmet Zeka, Mehmet Dana, Rauf Denktaş, Faiz Kaymak, Suphi Kenan, Fadıl Niyazi Korkut ve Ahmet Pertev’in görev aldığını belirtti. Derviş, “Türk İşleri Komisyonu Ara Raporu” ile vakıfların Kıbrıs Türk halkına iade edildiğini, şer’i hukuk sisteminin medeni kanun ile değiştirilerek aile mahkemelerinin kurulmasının sağlandığını ve eğitim kurumlarının Kıbrıs Türk halkının yönetimine geçtiğini ifade etti. Hazırlanan ara raporun sömürge yönetimine sunularak zaman içinde uygulamaya konduğunu söyleyen Derviş, bu kazanımların günümüzdeki laik ve çağdaş yaşamın temelini oluşturduğunu vurguladı. Derviş, ayrıca bu rapor sayesinde Vakıflar İdaresi’nin 1960 Kıbrıs Cumhuriyeti Kuruluş Antlaşması çerçevesinde anayasal statü kazanması için önemli bir zemin oluşturulduğunu ifade etti.