
Kazakistan'da Yeni Anayasa Referandumu Oy Süreci Başladı
Kazakistan'da yeni anayasa taslağı için referandum süreci başladı. Cumhurbaşkanı Tokayev oy kullandı, 12,4 milyon seçmenin katılması bekleniyor.
1 kez görüntülendi
Kazakistan'da halk, yeni anayasa taslağını oylamak üzere sandık başına gidiyor.
Ülke genelinde gerçekleştirilen anayasa referandumunda oy verme işlemi yerel saatle 07.00'de başladı.
Seçmenler, "Kazakistan Cumhuriyeti'nin yeni anayasasını kabul ediyor musunuz?" sorusuna "evet" ya da "hayır" şeklinde yanıt vererek oy kullanıyor.
Ülkede 10 bin 388 sandıkta oy verme işlemleri devam ederken, yurtdışındaki vatandaşlar için 54 ülkede de sandık açıldı.
20 milyon 500 bini aşkın nüfusa sahip Kazakistan'da, bugün 12 milyon 461 bin 796 kayıtlı seçmenin sandığa gitmesi bekleniyor.
Oy verme işlemleri yerel saatle 20.00'de sona erecek.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, yeni anayasa referandumunda oyunu kullandı.
Başkent Astana'daki El Farabi Öğrenciler Sarayı'nda kurulan sandıkta oyunu kullanan Tokayev, ardından basın mensuplarına açıklamalarda bulundu.
Tokayev, bugünü ülkesi için "kader belirleyici bir gün" olarak nitelendirdi.
Referanduma sunulan yeni anayasanın ülkesinin toprak bütünlüğünü, bağımsızlığını ve egemenliğini pekiştirdiğini vurgulayan Tokayev, "Mevcut anayasamız görevini yerine getirdi. Ülkemiz 35 yıl boyunca bu belgeye göre yaşadı; ancak zaman durmuyor. Yeni bir temel yasa kabul etmenin zamanı geldi. Ben de bu sürece aktif olarak katıldım. Anayasanın önsözü ve bazı maddelerini bizzat önerdim. Yeni Temel Yasa'nın ülkemize ve geleceğine fayda sağlayacağına inanıyorum." dedi.
Referandumda oy kullananlar arasında Kazakistan'ın eski Cumhurbaşkanı Nursultan Nazarbayev de yer aldı. Nazarbayev, oyunu Astana'daki Opera binasında kurulan sandıkta kullandı.
Türk Devletleri Parlamenter Asamblesi (TÜRKPA) gözlem heyetiyle referandumu takip eden AK Parti Bursa Milletvekili ve TÜRKPA Hukuk İşleri ve Uluslararası İlişkiler Komisyonu Başkanı Osman Mesten, AA muhabirine referandumla ilgili gözlemlerini aktardı.
Mesten, Kazakistan halkı ve devleti açısından referandumun büyük bir önem taşıdığını vurguladı ve "Anayasanın yaklaşık yüzde 84'lük kısmının değiştirilmesi söz konusu ve bu ciddi bir orandır." dedi.
Anayasa değişikliklerinin iki meclisli parlamento yapısının teke indirilmesi gibi reformları kapsadığını ifade eden Mesten, "Senato ve Meclisten oluşan parlamento sistemi yerine daha güçlü ve tamamen seçimle belirlenecek Kurultay adında yeni bir parlamento oluşturulacak. Bu durum, demokratik anlamda önemli bir değişiklik olarak değerlendiriliyor." şeklinde konuştu.
Mesten, yeni anayasada aile kurumunun sadece erkek ve kadından oluşan evlilikle kurulmasının mümkün olacağına ve devlet dili olarak Kazakçanın önemine vurgu yapan maddeleri de dikkat çekici bulduğunu belirterek, "Bu ve benzeri reform niteliğindeki değişikliklerin Kazak milleti ve devleti için daha ileriye yükselme, demokratikleşme ve halkın refahı açısından büyük katkılar sağlayacağını öngörüyoruz." dedi.
Astana'da referandumu izleyen Yüksek Seçim Kurulu (YSK) Başkanı Ahmet Yener de Kazakistan'daki anayasa referandumunu "tarihi bir dönüm noktası" olarak nitelendirdi.
Yener, referanduma sunulan anayasa ile ikili parlamento yapısından tekli parlamentoya geçişin ve cumhurbaşkanlığı yardımcılığı sisteminin getirilmesinin planlandığını aktararak, "Bu iki değişiklik, gelecekte Kazakistan demokrasisinin yeni rotasını çizecektir." dedi.
Sandıkların açılışından bu yana Kazakistan halkının her yaştan bireyinin referanduma yoğun ilgi gösterdiğini gözlemlediklerini ifade eden Yener, "Kazakistan genelinde 70 bin sandık görevlisi görev başında. Sandık alanlarında sorduğumuz tüm sorulara yerinde ve etkili bir şekilde yanıt verdiler. Müşahitlerin yoğun ilgisi ve sürekli not alması, seçimlerin şeffaf ve demokratik bir ortamda gerçekleştiğini gösteriyor." diye konuştu.
YENİ ANAYASA TASLAĞI
Kazakistan'da tek meclisli parlamento sistemine geçiş amacıyla başlatılan anayasal reform çerçevesinde planlanan değişikliklerin anayasanın yüzde 84'ünü etkilemesi nedeniyle tamamen yeni bir anayasa taslağı hazırlandı.
11 bölüm ve 96 maddeden oluşan yeni anayasa taslağının referandumda kabul edilmesi halinde 1 Temmuz 2026'da yürürlüğe girmesi ve ardından iki ay içinde yeni parlamento seçimlerinin yapılması öngörülüyor.
Kazakistan Cumhurbaşkanı Kasım Cömert Tokayev, geçen yıl 8 Eylül'de yaptığı konuşmada, ülkenin siyasi sisteminin kapsamlı bir biçimde yeniden yapılandırılacağını duyurmuş ve tek meclisli parlamento sistemine geçiş önerisinde bulunmuştu. Tokayev, 11 Şubat 2026'da ise yeni anayasa taslağının referanduma sunulmasına ilişkin kararnameyi imzalamıştı.