Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, şap virüsünün rüzgârla yüzlerce kilometre boyunca taşınabileceğini ifade ederek, sınır kapılarındaki dezenfeksiyon ve kontrol tedbirlerinin artırıldığını belirtti. Kuzey Kıbrıs'ta ilk kez 13 Aralık 2025’te tespit edilen şap hastalığının ardından, Güney Kıbrıs’ta hastalığın daha yaygın hale geldiğini dile getiren Çavuş, resmi verilere göre yaklaşık 13 bin büyükbaş hayvanın etkilendiğini, ancak sahadan gelen bilgilerle bu sayının 30 binin üzerine çıkabileceğini aktardı. Küçükbaş hayvanlarda ise tahminen 15 bin hayvanda hastalık belirtilerinin görüldüğünü kaydeden Çavuş, hastalığın adanın genelinde yayılma ihtimalinin bulunduğunu vurguladı. Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Hüseyin Çavuş, BRT'de katıldığı bir programda, şap hastalığıyla mücadele, narenciye üretimi, küçükbaş hayvancılık destekleri ve yem tedariki gibi birçok konu hakkında açıklamalarda bulundu. Yürütülen çalışmaların sonuçlarını rakamlarla ortaya koyan Çavuş, tarım ve hayvancılıkta üretimin korunmasının öncelikli hedefleri arasında olduğunu belirtti. Arpa konusundaki sıkıntılara da değinen Çavuş, hayvancıların haklı olduğunu ancak arpa eksikliğinin denizdeki hava koşullarından kaynaklandığını ifade etti. İkinci geminin geldiğini, üçüncü geminin ise Pazartesi günü ulaşmasını beklediklerini söyledi. Yıllık arpa ihtiyacının 180-200 bin ton arasında olduğunu belirten Çavuş, "En verimli yılda bile (hasat edilen ürün) bize yetmeyebilir" dedi. -Sektör büyümesi- Çavuş, aylık arpa tüketiminin 10-12 binden, üç yıl içerisinde 18-20 bine çıktığını, bunun sektörün büyümesine işaret ettiğini, hayvancıların artık yatırım yapma gücüne sahip olduğunu ifade etti. "Yüzde 6 olan tarım bütçesindeki payı yüzde 20'ye çıkardık" diyen Çavuş, tarım politikalarının sürdürülebilirliğine yönelik 2019'da 157 dolar olan Valencia meyvesinin günümüzde 438 dolara ulaştığını ve Doğrudan Gelir Desteği'nin yılda bir kez yerine iki kez verilmeye başlandığını belirtti. Örtülü üretimde desteklerin artırıldığını ve 1300 dönüm büyüme sağlandığını aktaran Çavuş, açık alanda ekilen tüm ürünlerin sigorta kapsamına alındığını da belirtti. 2022 yılında 2800 ton, 2023'te ise 2200 ton domates ithal edildiğini kaydeden Çavuş, uyguladıkları politikaların doğruluğunu gösteren bir işaret olarak 2024'te 600 ton, 2025'te de 200 ton ithalat beklediklerini söyledi. Küçükbaş süt üretiminin yıllık 146 milyon litreden 2025'te 181 milyon litreye çıkacağını ifade eden Çavuş, kulak numarasının fiyatının 9 dolardan 59 dolara çıktığını, Güney Kıbrıs'ta bu desteğin hayvan başına 10 euro olduğunu belirtti. Çavuş, desteklerin etkin olabilmesi için son üç yılda bunların günü gününe ödendiğini de vurguladı. "Tarım güvenli bir şekilde büyüyor" dedi. -Kurumların mali durumu- Çavuş, SÜTEK'i 80 milyon TL borçla devraldıklarını, şu anda 70-80 milyon TL kaynakları bulunduğunu, CYPFRUVEX'i 2 milyon dolarla devralarak 60 milyon TL yatırım yaptıklarını, şu an ise 3 milyon dolar kaynak bulunduğunu söyledi. Ayrıca, Genel Tarım Sigortası Fonu'nun 2025 yılında 1 milyar TL tazminat ödediğini de belirtti. Toprak Ürünleri Kurumu'nun finansal sorunlarının büyük bir kısmını çözdüklerini de ekledi. Bakan Çavuş, zararlılarla mücadeleye yönelik başlatılan çalışmalara dair bilgiler de paylaştı. -Babutsada koşnili hastalığı- Babutsada büyük tahribata yol açan kaktüs koşnili ile biyolojik mücadele başlatıldığını aktaran Çavuş, Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından avcı böceklerin tespit edilip çoğaltılmaya başlandığını, ilk etapta 1500 böceğin doğaya bırakılacağını belirtti. Güney Kıbrıs'tan da böcek talebi olduğunu ifade eden Çavuş, Kıbrıs Rum yetkililerine böcek verebileceklerini belirtti. "Yeşillenme hastalığını yayan böcek popülasyonunda düşüş var" diyen Çavuş, narenciye bitkilerinde görülen hastalıkla ilgili olarak yurt dışından avcı böcek getirip çoğalttıklarını, bugüne kadar doğaya 10 bin böcek saldıklarını, Güney Kıbrıs'ta ise sadece bin böcek doğaya bırakıldığını aktardı. Saha çalışmalarında avcı böcekler sayesinde hastalığı yayan böcek popülasyonunun düştüğünü gözlemlediklerini belirtti. -Tarımsal Araştırma Enstitüsü'ne övgü- Çavuş, biyolojik mücadelede kullanılan avcı böceklerin çoğaltılmasında ve saha çalışmaları konusundaki çabaları sebebiyle Tarımsal Araştırma Enstitüsü çalışanlarını takdir etti. -Şap durumu- Şap hastalığına da değinen Çavuş, Türkiye Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz'a aşı tedariki konusunda minnettar olduklarını, Azerbaycan'a aşı verilmesi için üç buçuk ay beklenmesi gerektiğini, KKTC'ye ise 250 bin doz aşının 48 saat içinde getirildiğini, ardından AB'den de 500 bin ton aşı alındığını kaydetti. Büyükbaş hayvanlara ikinci doz aşıların tamamlandığını, küçükbaş hayvanlara ise 150 bin doz aşı uygulandığını ve sürecin devam ettiğini belirten Çavuş, küçükbaşta herhangi bir vakanın tespit edilmediğini aktardı. 2025 Aralık'ta Gazimağusa'da Güney Kıbrıs'tan hayvan kaçakçılığı tespit edildiğini, ele geçirilen hayvanlarda yapılan testlerde Şap virüsü görüldüğünü hatırlatan Çavuş, tespit sonrası Güney Kıbrıs yetkililerine hastalığın gizlenmemesi gerektiği konusunda uyarılarda bulunduklarını, buna rağmen uyarılarının dikkate alınmadığını belirtti. Çavuş, bu durumun net bir şekilde hastalığın Güney Kıbrıs'tan geçtiğine inandıklarını, ayrıca hastalığın Güney Kıbrıs'a ithal edilen etlerle de gelmiş olabileceğini ifade etti. Hastalığın hayvan kemiği ile taşınabileceğini belirten Çavuş, bu süreçte Güney Kıbrıs'tan et alımında vatandaşların dikkatli olmaları gerektiğini vurguladı. Çavuş, Güney Kıbrıs'ta 30 binin üzerinde büyükbaş hayvanda ciddi vakaların bulunduğunu, 15 bin küçükbaşta da semptomların görüldüğünü söyledi. -Hastalık gizlendi- Kıbrıs Rum yetkililerinin bir yıldır hastalığı gizlediğini belirten Çavuş, "En büyük kaygılar hellim üzerinden ekonomik ve üretici kayıplarıydı" dedi. Çavuş, Güney Kıbrıs'ta aşılamaların, hellim alan ülkelerin "hayvanlara aşı yapıldığı takdirde hellim ürününü almaya devam edecekleri" garantisi vermesi üzerine başlandığını da kaydetti. Bakanlık olarak kendilerini en çok endişelendiren durumun "küçükbaşın gizli taşıyıcı" olması olduğunu belirten Çavuş, tırnak arası kanamaların hastalığın yayılmasını hızlandırabileceğini ifade etti. 3-4 ay boyunca dikkatli hareket edilmesi gerektiğini vurgulayan Çavuş, havaların ısınması ile hastalığın gerileyeceğini öngördüğünü belirtti. -Çam kese böceği- Çam Kese Böceği konusunda eleştiriler aldıklarını kaydeden Çavuş, bu böceğe karşı başlatılan biyolojik mücadelede başarı sağladıklarını, durumun çok daha iyi bir noktaya geldiğini belirtti. Ayrıca havadan bölgesel ilaçlama projelerinin de sürdüğünü ifade etti. -Ortak mücadele gerekliliği- Güney Kıbrıs'a 60 bin doz aşı verildiğini, talep gelirse daha fazlasının verilebileceğini belirten Çavuş, "Bu tür hastalıklarda ortak mücadele etmemiz gerektiğini düşünüyorum" ifadelerini kullandı.