AB'den İsrail'in Filistinlilere Yönelik İdam Yasasına Acil Önlem Çağrısı
DUNYA

AB'den İsrail'in Filistinlilere Yönelik İdam Yasasına Acil Önlem Çağrısı

İnsan hakları örgütleri, AB'ye İsrail Meclisi'nde kabul edilen idam yasasına karşı acil önlem alması için çağrıda bulundu.

1 kez görüntülendi
Uluslararası Af Örgütü (Amnesty) ve İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW) de dahil olmak üzere 31 sivil toplum kuruluşu, İsrail Meclisi'nde (Knesset) kabul edilen Filistinlilere yönelik idam cezasına tepki gösterdi. Yapılan ortak açıklamada, "İsrail ve işgal altındaki Filistin topraklarında uzun yıllardır faaliyet gösteren insani yardım ve insan hakları kuruluşları olarak, Batı Şeria'da idam cezasını fiilen zorunlu hale getiren ve yalnızca Filistinlilere uygulanacak şekilde tasarlanan yasa tasarısını onaylama kararı karşısında büyük bir dehşet duyuyoruz," ifadeleri yer aldı. Söz konusu yasanın etnik köken ya da milliyete doğrudan atıfta bulunmamasına rağmen, fiilen sadece Filistinlileri hedef alacak şekilde düzenlendiği belirtildi. Ayrıca, açıklamada gizlilik, avukatla görüşme imkanının kısıtlanması, dış denetimin yetersizliği ile asılarak infaz edilme gibi "istisnai uygulama düzeni" oluşturduğuna dikkat çekildi. Açıklamada, AB'nin idam cezasının her durumda zalimane, insanlık dışı ve insan onuruyla bağdaşmaz olduğu görüşünü kararlı bir şekilde savunduğu hatırlatıldı. Ancak bu ilkesel duruşun ötesinde, yeni İsrail yasasının, ölüm cezasıyla karşılaşan kişilerin haklarını korumak için uluslararası toplumca tanınan temel güvenceleri ihlal ettiği ifade edildi. Yasanın ayrımcı niteliği ve adil yargılama garantisinin yokluğu, yaşam hakkını ve Dördüncü Cenevre Sözleşmesi gibi uluslararası insani hukuk ve insan hakları hukukundaki korumaları ihlal etmekte olduğu vurgulandı. AB ve üye devletlerinin İsrail'i politikasını değiştirmeye çağıran diplomatik girişimlerinin ise sonuçsuz kaldığı belirtildi. Açıklamada, İsrail'in AB'nin belirlediği kırmızı çizgileri çoktan aştığına dikkat çekilerek, AB Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas'ın 31 Mart tarihli açıklamasında AB-İsrail Ortaklık Anlaşması’nın demokratik ilkelere saygıyı AB-İsrail ilişkilerinin temel unsuru olarak belirlediği hatırlatıldı. AB'nin 2025 Haziran'da anlaşmanın ikinci maddesine dayalı incelemesinin, İsrail'in Gazze ve Doğu Kudüs dahil Batı Şeria'da Filistinlilere karşı işlediği ciddi ihlaller ve savaş hukukunu ihlal etmesi nedeniyle insan hakları yükümlülüklerini çiğnediği vurgulandı. Açıklamada, "Dokuz ay geçtikten sonra, harekete geçme zamanı gelmiştir. AB, en azından acil bir önlem olarak AB-İsrail Ortaklık Anlaşması'nın ticaret kısmını askıya almalı ve AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in Eylül 2025'te önerdiği diğer tedbirleri uygulayarak, beyan ettiği ilkeleri ve yasal yükümlülüklerini yerine getirmelidir," denildi. İsrail Meclisi, İran'a yönelik saldırıların gölgesinde Filistinli esirlere idam cezası getirilmesini öngören tartışmalı yasa tasarısını onaylamıştı. Yasaya göre, "İsrail'in varlığını inkar etme amacıyla bir İsrailliyi veya burada yaşayan birini öldürmek" suçlamasıyla hüküm giyenler idam edilebilecek. Uluslararası hak ve hukuk örgütleri, bu maddenin özellikle "Filistinlileri" hedef almak için hazırlandığına dikkat çekiyor. Yasa, idam cezası verilmesi için oy birliği şartı aranmaksızın, kararın hakimlerce salt çoğunlukla verilmesini öngörüyor. Ayrıca, yasa ile İsrail işgali altındaki Batı Şeria'da da İsrail askeri mahkemelerinin idam cezası verebilmesi mümkün hale geldi. İşgal altındaki Batı Şeria’da askeri mahkemelerin Filistinli esirlere ölüm cezası vermesi durumunda, af ve temyiz yolu kapalı olacak. İsrail'de yargılanan Filistinli esirler için ise idam cezası, ömür boyu hapis cezasına çevrilebilecek. Bazı İsrailli insan hakları örgütleri, Meclis'ten geçen yasanın iptali için İsrail Yüksek Mahkemesi'ne başvurdu. İsrail Yüksek Mahkemesi, Arap Azınlıkları Hukuk Merkezi "Adalah"ın başvurusu üzerine yasa hakkında 24 Mayıs'a kadar ihtiyati tedbir kararı almıştı.