Küresel Piyasalar Orta Doğu Gelişmelerine Odaklanıyor
EKONOMI

Küresel Piyasalar Orta Doğu Gelişmelerine Odaklanıyor

Küresel piyasalar, ABD ve İran arasındaki çelişkili mesajlar ile Orta Doğu gerilimi üzerinden şekilleniyor.

1 kez görüntülendi
Orta Doğu'daki olumlu ve olumsuz gelişmeler, dünya genelindeki hisse senedi piyasalarında dalgalanmalara neden oluyor. ABD'den gelen, bölgedeki gerginliklerin azalabileceğine dair iyimser mesajların yanı sıra, İran'dan gelen karşıt açıklamalar varlık fiyatlarında oynaklığı artırıyor. ABD Başkanı Donald Trump, bu hafta başında İran'ın enerji altyapısına yönelik saldırılara beş gün ara verildiğini duyurdu. Bunun ardından bölgeye binlerce askerin sevk edilmesi, kısa vadede olası bir kara harekâtı ihtimalini gündemde tutuyor. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin devam ettiğini belirterek, Trump'ın her zaman barıştan yana olduğunu, ancak İran'ın askeri açıdan mağlup olduklarını kabul etmemesi durumunda Trump'ın onlara daha önce hiç olmadığı kadar sert bir şekilde karşılık vereceğini ifade etti. Analistler, Orta Doğu ile ilgili haber akışının piyasalarda belirleyici bir etkiye sahip olacağını söyleyerek, varlık fiyatlarında önemli dalgalanmaların yaşanabileceği konusunda uyarıda bulundu. Bölgede düşük yoğunluklu çatışmaların devam etmesi, varlık fiyatları üzerinde etkili olmaya devam ediyor. Hürmüz Boğazı'ndan tanker geçişlerinin kısmen artması ve enerji tesislerine yönelik saldırıların azalması, petrol fiyatlarındaki keskin yükselişleri sınırlandırdı. Petrol fiyatlarının artışının küresel enflasyonist baskıları artırabileceği yönünde değerlendirmeler devam ederken, ABD Merkez Bankası'nın (Fed) şahin duruşunu koruması bekleniyor. Para piyasalarındaki fiyatlamalarda, bankanın yıl boyunca politika faizini sabit tutma ihtimalleri güçlü bir şekilde devam ediyor. Bazı Fed yetkilileri güvercin mesajlar verse de, faiz indirimi olasılıkları büyük ölçüde fiyatlamalardan çıkmış durumda. Ayrıca Fed, 2025 yılına ait denetlenmiş mali tablolarını yayımladı. Buna göre, banka 18,7 milyar dolarlık faaliyet zararı bildirirken, son üç yılda açıkladığı toplam zarar 210 milyar doları geçti. Makroekonomik verilere göre, ABD'de ithalat fiyat endeksi şubatta aylık bazda yüzde 1,3 artışla Mart 2022'den bu yana en yüksek seviyesine ulaşırken, ihracat fiyat endeksi de yüzde 1,5 ile Mayıs 2022'den bu yana en yüksek artışı kaydetti. ABD'de cari işlemler açığı, 2025'in dördüncü çeyreğinde yüzde 20,2 azalarak 190,7 milyar dolara geriledi ve 2021'in ilk çeyreğinden bu yana en düşük seviyeye ulaştı. Bu arada Leavitt, Başkan Trump'ın ertelenen Çin ziyaretinin 14-15 Mayıs'ta gerçekleşeceğini duyurdu. Beyaz Saray Sözcüsü ayrıca, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping'in bu yıl içerisinde ilerleyen aylarda Washington'a bir ziyaret gerçekleştireceğini de belirtti. Tüm bu gelişmeler ışığında, ABD'nin 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,36'da kalırken, dolar endeksi kritik 100 seviyesine yakın seyrediyor. Orta Doğu'daki gerilimi azaltma çabalarında daha net ilerlemeler beklenirken, dün altının ons fiyatı yüzde 0,7 artarak 4 bin 506 dolara yükseldi, yeni işlem gününde ise yüzde 0,3 düşüşle 4 bin 490 dolardan işlem görüyor. Bu gelişmelerle S&P 500 endeksi yüzde 0,54, Nasdaq endeksi yüzde 0,77 ve Dow Jones endeksi yüzde 0,66 değer kazandı. ABD'deki endeks vadeli kontratlar ise güne karışık bir seyirle başladı. Avrupa borsalarında Orta Doğu'da ateşkes olabileceğine dair iyimserlikle alış ağırlıklı bir yön öne çıkarken, Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde'ın açıklamaları yakından takip ediliyor. Lagarde, ABD ve İsrail'in İran'a saldırılarının yanı sıra Tahran'ın misillemeleri nedeniyle Avro Bölgesi ekonomisinin kritik bir sınavdan geçtiğini belirtti. Bankanın orta vadeli yüzde 2 enflasyon hedefinden sapmalara karşı son derece duyarlı olacağına dikkat çekti. Enerji fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerindeki etkilerine değinen Lagarde, "Eğer bu şok, hedefimizde büyük ve kalıcı bir aşım riskine yol açarsa, para politikasında bir ayarlama yapılması meşru hale gelebilir. Belirsizliğin arttığı bir dünyada, risklere ve senaryolara odaklanan aşamalı eylem planlarımız mevcuttur." dedi. Para piyasalarındaki fiyatlamalar, ECB'nin yıl sonuna kadar en az 2 faiz artırımı yapabileceği olasılıklarını işaret ediyor. Öte yandan, Avrupa Birliği (AB) Konseyi Başkanı Antonio Costa, yüksek enerji fiyatları ve jeopolitik risklerin Avrupa ekonomisi üzerinde baskı oluşturduğunu aktardı. AB Komisyonunun Enerjiden Sorumlu Üyesi Dan Jorgensen ise ithal fosil yakıtlarındaki fiyat artışlarına karşı hedefli ve geçici önlemler alınması gerektiğini ifade etti. Bölgedeki verilere göre, İngiltere'de yıllık enflasyon şubatta beklentilere paralel yüzde 3 olarak gerçekleşti. Bu gelişmelerle, İngiltere'de FTSE 100 endeksi yüzde 1,42, İtalya'da FTSE MIB 30 endeksi yüzde 1,48, Fransa'da CAC 40 endeksi yüzde 1,33 ve Almanya'da DAX 40 endeksi yüzde 1,41 değer kazandı. Yeni günde Avrupa'da endeks vadeli kontratlar karışık bir seyir izliyor. Asya tarafında Orta Doğu'daki gelişmelerde "netlik" arayışı ön planda. Nihai sonucun henüz gelmemesi, bölgedeki risk algısını artırıyor. Bunun yanı sıra, Japonya'da açıklanan Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verilerinin beklenenden daha fazla artması, Japonya Merkez Bankası'nın (BoJ) sıkılaşma yönünde adım atabileceği ihtimallerini gündeme getirdi. BoJ'a yönelik sıkılaşma beklentileri artarken, Japonya'nın 5, 10 ve 20 yıllık tahvillerinin getirisi yükseldi. Japonya'nın 5 yıllık tahvil faizi yüzde 1,74 ile 1997'den beri en yüksek seviyeye ulaştı. Ülkenin 10 yıllık tahvil getirisi yüzde 2,27'ye, 20 yıllık tahvil faizi ise yüzde 3,11'e çıktı. Bu gelişmelerle, kapanışa yakın Japonya'da Nikkei 225 endeksi yüzde 0,5, Güney Kore'de Kospi endeksi yüzde 2,2, Çin'de Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,6 ve Hong Kong'da Hang Seng endeksi yüzde 1,4 değer kaybetti. Dün alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul'da BIST 100 endeksi, günü yüzde 0,26 değer kazanarak 12.963,87 puandan kapattı. Borsa İstanbul Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası'nda (VİOP) BIST 30 endeksine dayalı nisan vadeli kontrat ise dün akşam seansında normal seans kapanışına göre yüzde 0,24 azalışla 15.163,00 puandan işlem gördü. Dolar/TL, dünü 44,3320'den tamamlarken, bugün bankalararası piyasanın açılışında önceki kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,3710'dan işlem görüyor. Analistler, gün içinde ABD ile İran arasındaki gelişmelere ilişkin haber akışının yanı sıra, yurt içinde para ve banka istatistiklerinin, yurt dışında ise ABD'de haftalık işsizlik maaşı başvurularının takip edileceğini belirtirerek, teknik açıdan BIST 100 endeksinde 13.100 ve 13.200 puanın direnç, 12.800 ve 12.700 puanın ise destek konumunda olduğunu ifade etti. Bugün takip edilecek veriler arasında şunlar bulunuyor: 10.00 Almanya, nisan ayı GfK tüketici güven endeksi 14.30 Türkiye, haftalık para ve banka istatistikleri 15.30 ABD, haftalık işsizlik maaşı başvuruları.