
Hürmüz Boğazı'nın Kapatılması: Küresel Enerji Ticaretinde Kriz Başlıyor
İran, Hürmüz Boğazı'ndaki ticari geçişleri engelleyerek küresel enerji ticaretini olumsuz etkiliyor.
1 kez görüntülendi
Basra Körfezi ile Umman Denizi’ni birbirine bağlayan 33 kilometre genişliğindeki Hürmüz Boğazı, dünya üzerindeki en kritik su yollarından biri olarak öne çıkıyor. Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) akışının büyük bir kısmı bu dar geçitten gerçekleşiyor.
ABD Enerji Enformasyon İdaresi’nin (EIA) 2025 yılına ait verilerine göre, Hürmüz Boğazı üzerinden günlük 20 milyon varilin üzerinde ham petrol ve petrol ürünü geçiyor. Bu miktar, dünya sıvı petrol tüketiminin yaklaşık yüzde 20’sini temsil ediyor.
Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) sağladığı verilere göre de, küresel petrol ticaretinin beşte biri bu hat üzerinden gerçekleşiyor. Ayrıca, küresel LNG ticaretinde de günlük yaklaşık 300 milyon metreküp, yani ticaretin yüzde 20’si bu güzergah üzerinden taşınıyor. Özellikle Katar kaynaklı doğalgaz, Asya pazarlarına burada ulaşıyor.
Boğazdan geçen petrolün büyük bir kısmı Körfez ülkelerine ait olup, başlıca ihracatçılar arasında Suudi Arabistan, Irak, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, İran ve LNG ihracatında öne çıkan Katar yer alıyor. Bu ülkelerin enerji ihracatının önemli bir kısmı Hürmüz Boğazı aracılığıyla dünya pazarlarına ulaşıyor.
EIA verilerine göre, Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrolün yaklaşık yüzde 70 ila 80’i Asya ülkelerine gönderiliyor. En büyük ithalatçılar ise Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore olarak sıralanıyor.
Amerika Birleşik Devletleri ve Avrupa ülkeleri, Körfez petrolüne geçmişe göre daha az bağımlı olsalar da Boğaz'daki aksaklıklar, küresel fiyat artışlarına dolaylı olarak yansıyor.
İran ile ABD arasındaki müzakereler sürerken, ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırıları çatışmaları bölgeye yaydı. İran, İsrail ve bölgedeki ABD üslerine saldırılar düzenledi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu, Hürmüz Boğazı'ndan ticari gemi geçişlerini fiilen engelledi. Devrim Muhafızları, VHF radyo yayınlarıyla gemilere "Hiçbir gemi geçiş yapamaz" ve "Geçişe izin verilmiyor" uyarılarını yaptı.
Avrupa Birliği'nin Aspides deniz misyonu yetkilisi, bu mesajların IRGC'den geldiğini doğruladı. Öte yandan, İngiliz Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) resmi bir kapanma bildiriminin olmadığını açıkladı. İran yönetimi de resmi bir kapanma ilan etmedi. Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi, Al Jazeera'ya yaptığı açıklamada, "Şu aşamada boğazı kapatma veya seyrüseferi engelleme niyetimiz yok." dedi. Ancak, İran Silahlı Kuvvetleri, Umman açıklarında Skylight adlı bir petrol tankerine "uyarılara dikkat etmediği" gerekçesiyle saldırdı ve bu tanker batmaya başladı.
Küresel deniz trafiğini izleyen "MarineTraffic"e göre, Boğaz'daki trafik yüzde 40-70 oranında azaldı. 150-250'den fazla tanker (ham petrol, LNG, ürünler) demir attı, U dönüşü yaptı veya açık sularda bekliyor.
Uluslararası sigorta şirketleri, risk nedeniyle poliçe iptalleri veya prim artışları duyurdu. Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapatılması, petrol fiyatlarında da yüzde 10 artışa neden oldu.