Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sinin yapıldığı Hürmüz Boğazı'ndaki aksama, enerji arzında kaygı verici bir daralma endişesi doğurdu. Piyasalardaki belirsizliği artıran bir diğer gelişme ise Katar'dan geldi. Katar Enerji Bakanı Saad bin Şeride el-Kabi, Körfez ülkelerinin petrol ve doğalgaz üretimini durdurmak zorunda kalabileceğine dair yaptığı açıklamalarla fiyatlardaki artışı hızlandırdı. BRENT PETROL EN YÜKSEK SEVİYESİNE ULAŞTI Jeopolitik gerilimin artmasıyla birlikte petrol fiyatlarında hızlı bir yükseliş gözlemlendi. 27 Şubat'ta Brent petrol, spot piyasada yüzde 2,8 artışla 73 dolardan kapanırken, WTI ham petrol de yüzde 2,6 değer kazanarak 67,18 dolara ulaştı. ABD ve İsrail'in 28 Şubat'taki İran saldırılarının ardından oluşan risk primi fiyatlara sert bir şekilde yansıdı. Bu gelişmeler sonrasında Brent petrol, 2 Mart'ta başlayan haftayı yüzde 16,2 artışla 90,83 dolardan tamamladı. Böylece Brent'in varil fiyatı, Ekim 2023'ten bu yana en yüksek kapanışını gerçekleştirdi ve saldırı öncesine kıyasla yaklaşık yüzde 24,4 yükseldi. Aynı dönemde WTI tipi ham petrolün varil fiyatı ise yüzde 24,6 artışla 88,89 dolara çıkarak yaklaşık 29 ayın zirvesine ulaşmış oldu ve saldırı öncesine göre yüzde 32,3 değer kazandı. DOĞAL GAZ VE KÖMÜR FİYATLARINDA DA BÜYÜK ARTIŞ Avrupa'nın en likit doğal gaz ticaret noktası olan Hollanda merkezli Title Transfer Facility'de (TTF) fiyatlar da keskin bir şekilde yükseldi. Nisan vadeli kontratlar 27 Şubat'ta megavatsaat başına 31,96 avrodan kapanırken, 2 Mart ile başlayan haftayı yüzde 19,9 artışla 53,38 avrodan tamamladı. Bu artış, fiyatların saldırı öncesine kıyasla yaklaşık yüzde 70 yükseldiği anlamına geliyor. Kömür piyasasında da benzer bir artış gözlemlendi. Asya için referans kabul edilen Newcastle kömür vadeli işlemleri 27 Şubat'ta ton başına 116,90 dolardan kapanmıştı. Kontratlar, 2 Mart'ta başlayan haftayı yüzde 6,3 artışla ton başına 133,80 dolardan tamamlayarak, saldırı öncesi seviyelere göre yüzde 10'dan fazla değer kazandı. PETROL AKIŞINDA GÜNLÜK YAKLAŞIK 19,5 MİLYON VARİL KESİNTİ Uzmanlar, Hürmüz Boğazı'ndaki kesintinin, Körfez bölgesinde günlük yaklaşık 15 milyon varil ham petrol ve 4,5 milyon varil rafine yakıt akışının durmasına yol açtığını belirtiyor. Küresel günlük tüketimin yaklaşık beşte birine denk gelen bu arz kaybı, petrol piyasalarında önemli bir şok etkisi yarattı. İhracatın aksaması nedeniyle ham petrol, karadaki depolama tankları ile denizde bekleyen tankerlerde birikmeye başladı. Depolama kapasitesinin sınırlı olduğu Irak'ın günlük yaklaşık 4,3 milyon varillik üretiminin en az dörtte birinin şimdiden durduğu tahmin ediliyor. Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri ve dünyanın en büyük petrol ihracatçısı Suudi Arabistan'ın ise belirli bir depolama kapasitesine sahip olduğu ancak bunun yalnızca birkaç gün yetecek seviyede olduğu değerlendiriliyor. YAKLAŞIK 110 MİLYAR METREKÜPLÜK GAZ ARZI TEHLİKEDE Geçtiğimiz yıl Hürmüz Boğazı'ndan 112 milyar metreküpten fazla LNG ihracatı gerçekleştirildi. Bu miktar küresel LNG ticaretinin yaklaşık yüzde 20'sine karşılık geliyor. Sevkiyatların yaklaşık yüzde 90'ının Asya pazarına yöneldiği göz önüne alındığında, boğazın kapanmasıyla dünya piyasası yaklaşık 110 milyar metreküplük doğal gaz arzından mahrum kalmış durumda. Öte yandan Avrupa Birliği'nde yer altı doğal gaz depolarındaki doluluk oranları da düşük seviyelerde seyrediyor. Gas Infrastructure Europe verilerine göre AB genelinde bu doluluk oranı yüzde 29,9 seviyesinde bulunuyor.