
Eski NATO Yetkilileri, ABD'nin İttifak Üyeliğini Sürdüreceğini Belirtiyor
Eski NATO yetkilileri, Trump'ın çekilme tehditlerine rağmen ABD'nin NATO'dan ayrılmayacağını ifade etti, zira NATO, ABD için kritik bir öneme sahip.
1 kez görüntülendi
Trump, ülkesinin NATO'dan ayrılma olasılığının "gözden geçirilmenin ötesinde" olduğunu ifade etmesiyle birlikte, bu durumun hukuki, askeri ve siyasi sonuçları NATO uzmanları ve ülkeleri tarafından tartışılmaya başlandı.
2001-2007 yılları arasında NATO Genel Sekreter Yardımcılığı yapmış olan Alessandro Minuto-Rizzo ve 2010-2018 döneminde NATO Genel Sekreter Yardımcılığı görevini üstlenmiş Jamie Shea, AA muhabirine yaptıkları değerlendirmede, Trump'ın NATO'dan çekilme tehdidi ve bunun hukuki-siyasi etkileri üzerine görüşlerini paylaştı.
Minuto-Rizzo, geçmişte NATO'nun pek çok kez "ölü" olarak ilan edildiğini ve Soğuk Savaş sonrası NATO'nun varlık nedeninin sorgulandığını hatırlattı. Ancak İttifak'ın Bosna-Hersek, Kosova, Libya ve Afganistan'da güvenlik sağlayıcı olarak önemli bir rol üstlendiğine dikkat çeken Minuto-Rizzo, "ABD, NATO'dan ayrılmaz çünkü NATO, ABD için son derece faydalı. ABD'nin, Avrupalıların kendisinden faydalandığını söylemek doğru değil. Avrupalı müttefikler her zaman NATO'ya değer kattı," dedi.
Eski NATO Genel Sekreter Yardımcısı Minuto-Rizzo, Trump'ın İran ile savaşa girdiğini ve durumun başlangıçta düşündüğünden daha ciddi olduğunu belirterek, "Trump'ın müttefiklerinden destek istemesini anlıyorum ama NATO müttefikleri tam olarak ne yapacaklarını bilmiyor çünkü başlangıçta operasyonun bir parçası olmaları istenmedi. Bu planın bir parçası değildiler ve bilgilendirilmediler," ifadelerini kullandı.
Minuto-Rizzo, durumun NATO müttefikleri açısından son derece utanç verici olduğunu vurgulayarak, "Biz ABD’nin ast ülkeleri değiliz, müttefikiz. Haberdar olmadığımız bir duruma katkıda bulunmamız isteniyor. İşte bu bizim sorunlarımızdan biri," dedi.
NATO müttefiklerinin ABD'yi desteklemek için yasal bir yükümlülüğünün olmadığını, bu durumun tamamen politik bir mesele olduğunu belirten Minuto-Rizzo, "NATO müttefiklerinin Washington'ı desteklemek için yasal bir yükümlülüğü yok, bu açıktır. Bunu yapmanın yasal bir zorunluluğu yok," değerlendirmesini yaptı.
Minuto-Rizzo, ortak çıkarın NATO'yu korumak olduğunu dile getirerek, "Ortak çıkarımız NATO'yu kurtarmak, Atlantik İttifakı'nı ayakta tutmaktır. Parçalanmış bir dünyada, Avrupa ve Kuzey Amerika'nın birlikte olması, dünya için bir tür istikrar sağlar," şeklinde konuştu.
NATO liderler zirvesinin 6-7 Temmuz tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirileceğini hatırlatan Alessandro Minuto-Rizzo, "Bu çok önemli bir an olacak. Umarım o an barış olur, böylece sakin bir zirve yapılabilir. Gerginliğin azaldığı, dostluğun yaşandığı bir dönem olmasını istiyoruz ve orada yeni bir başlangıç yapmak istiyoruz," ifadelerini kullandı.
Eski NATO Genel Sekreter Yardımcısı Minuto-Rizzo, 2004'teki İstanbul Zirvesi'ni hatırlatarak, "O zirve çok önemliydi çünkü Arap ülkeleriyle iki ortaklık kurmuştuk; Akdeniz Diyaloğu ve İstanbul İşbirliği Girişimi. Umarım Ankara'daki zirve de 20 yıl önceki İstanbul'daki gibi olumlu sonuçlara yol açar," temennisinde bulundu.
Jamie Shea ise, Avrupalıların Trump'ın istediği her şeyi yapmasına rağmen İran konusunda NATO’ya danışılmadığı için Avrupalıların sorumluluğu olmadığını savundu. Shea, "İran'dan önce NATO iyi bir durumdaydı. Ukrayna'yı destekliyordu, NATO Pearl sistemi altında Ukrayna için Amerikan silahları satın alıyordu, 2035'e kadar savunmaya GSYİH'lerinin yüzde 5'ini harcıyordu, ordularını modernize ediyordu ve modernizasyonun bir parçası olarak çok sayıda Amerikan silahı satın alıyordu," değerlendirmesini yaptı.
ABD'nin NATO Antlaşması'ndan çekilme hakkına sahip olduğunu ve bunun için bir yıl önceden bildirimde bulunması gerektiğini belirten Shea, "ABD'nin kendisine bildirimde bulunması gerekir çünkü antlaşmanın tevdi makamı kendisidir," ifadelerini kullandı. Çekilme meselesinde Senato'nun da söz hakkı olduğunu dile getiren Jamie Shea, "Senato'nun uluslararası antlaşmaları üçte iki çoğunlukla onaylama yetkisi bulunmaktadır. 2020'de Kongre, ABD başkanının önce Senato'ya danışmadan NATO Antlaşması'ndan çekilmesini yasaklayan bir karar aldı," dedi.
Shea, Trump için çekilme sürecinin karmaşık olacağını ve muhtemelen alternatif bir yol seçeceğini aktararak, "Trump’a çok fazla muhalefet olacak ve muhtemelen alternatif bir yol seçecek; yasal olarak NATO'da kalmak ama askeri olarak NATO'ya daha az katkıda bulunmak," şeklinde konuştu.
Trump'ın muhtemel stratejisini, "NATO'dan memnuniyetsizliğini ifade etmek, NATO'yu cezalandırmak için Avrupa'dan asker çekerek, NATO'ya daha az katkıda bulunarak, antlaşmadan resmen çekilmenin karmaşık yasal yolundan geçmek yerine," olarak özetleyen Shea, "Trump her NATO'dan çekilmekten bahsettiğinde, hiçbir şey yapmasa bile Macron'un iki gün önce belirttiği gibi yine de İttifak'ın güvenilirliğini zayıflatıyor," yorumunu yaptı.
Jamie Shea, Avrupa'da NATO konusunda kalıcı bir değişiklik olduğunu belirterek, "Avrupa’da güçlü NATO destekçisi Polonya, İngiltere ve İskandinav ülkeleriyle konuşsanız bile, 'Hayır, artık sonsuza kadar değişti,' diyorlar. Grönland'ı, İran'ı gördük ve Trump'ın sürekli eleştirilerine maruz kaldık. Artık gerçekten ABD'nin güvenilmez olduğu ve bir saldırı durumunda Amerika'nın Avrupalıların yardımına geleceğinden emin olamayacakları yönünde bir görüş var," dedi.
Eski NATO Genel Sekreter Yardımcısı Shea, "Avrupalıların tümü ABD'nin kalmasını ister, mümkünse. Amerikalı bir NATO her zaman Amerikasız olandan daha güçlü olacaktır ama şimdi Avrupa'da gerçek bir görüş var, bu kalıcı. Trump'tan sonra bile Beyaz Saray'da bir Demokrat ile bile ABD'nin son 77 yılda olduğu gibi orada olmayacağı ve bu nedenle Avrupa'nın artık kendi savunmasının sorumluluğunu üstlenmesi gerektiği düşünülüyor," ifadelerini kullandı.