8 Mart 1857 tarihinde, New York'ta daha iyi çalışma koşulları talebiyle grev yapan 40 bin işçi arasında kadınlar da yer aldı. O gün, polis fabrikanın kapılarını kilitledi ve sonrasında çıkan yangında 129 kadın işçi yaşamını yitirdi. Bu trajik olay, kadın emeği ve eşitlik mücadelesinin simgesi haline geldi. Daha sonra, Alman Sosyal Demokrat Parti'nin önde gelen isimlerinden kadın hakları savunucusu Clara Zetkin'in önerisiyle 8 Mart, Dünya Emekçi Kadınlar Günü olarak kabul edildi. Günümüzde, Kuzey Kıbrıs'ta 8 Mart, sadece bir anma günü değil; kadınların yaşamlarına, mücadelelerine ve karşılaştıkları eşitsizliklere dikkat çeken bir gün olarak kutlanıyor. Kadın örgütleri ve sivil toplum kuruluşları, bu özel günde etkinlikler düzenleyerek eşitlik ve hak mücadelesine vurgu yapıyor. EĞİTİMDE KADIN ORANI YÜZDE 44,9 2024-2025 eğitim yılı itibarıyla, Kuzey Kıbrıs’taki üniversitelerde toplam 102 bin 458 öğrenci bulunuyor. Bu öğrencilerin 45 bin 995’i kadınlardan oluşuyor ve kadın öğrencilerin çoğunluğu hazırlık, lisans ve ön lisans programlarında eğitim alıyor. İSTİHDAM ORANI ERKEKLERDE YÜZDE 60, KADINLARDA YÜZDE 35,3 Hanehalkı İşgücü Anketi 2025 Yılı II. Çeyrek Sonuçlarına göre, ülkedeki istihdam oranı erkeklerde %60, kadınlarda ise %35,3 olarak saptandı. Genç kadın nüfusunda işsizlik oranı ise %29,1 olarak kaydedildi. İstihdam edilen kadınların %90,8'i hizmet sektöründe çalışırken, inşaat sektöründe bu oran %1,3 ile en düşük seviyede kaldı. Kadınların %85,3’ü ücretli işte, %5,6’sı işveren, %7,4’ü kendi hesabına, %1,7’si ise ücretsiz aile işçisi olarak faaliyet gösterdi. ÜST KADEMEDE ERKEK ORANI YÜZDE 64, KADIN ORANI YÜZDE 36 Kamu Yönetimi ve İnsan Kaynakları Başkanlığı’nın 2024 yılına ait verilerine göre, toplam 17 bin 192 personelin yarısı erkek, diğer yarısı kadın olarak kaydedildi. Ancak, üst kademe yöneticileri arasında erkek oranı %64, kadın oranı ise %36 olarak belirlendi. Polis teşkilatında erkek oranı %91,4 iken, öğretmen kadrosunda kadın oranı %72,7 olarak tespit edildi. Genel Kitabet Kadrosu’ndaki %73,8’lik kadın oranı ise dikkat çekici bir veri olarak öne çıkıyor. SİYASETTE KADIN TEMSİLİYETİ SINIRLI 2025 yılı itibarıyla Cumhuriyet Meclisi’nde yalnızca 11 kadın milletvekili bulunuyor. Bakanlar Kurulu’nda ise kadın bakan yok. NÜFUSUN YÜZDE 46’SINI KADINLAR OLUŞTURUYOR 2024 yılı sonu projeksiyonlarına göre, Kuzey Kıbrıs'ta kadın nüfusu 224 bin 421, erkek nüfusu ise 264 bin 887 olarak tahmin ediliyor. Toplam nüfusun %46'sını kadınlar, %54'ünü erkekler oluşturuyor. Son beş yıldaki veriler, kadınların toplam nüfus içindeki oranının %45,9 ile %46,3 arasında değiştiğini ortaya koyuyor. Kadınların ortalama yaşam süresi erkeklerden daha uzun olduğu için ileri yaş gruplarındaki kadın oranı artıyor. 65-69 yaş grubunda kadın oranı %52, 70-74 yaş grubunda %51, 75-79 yaş grubunda %54, 80-84 yaş grubunda %58, 85 ve üstü yaş grubunda ise %65 olarak kaydedildi. KKTC’de 2023 yılı için doğumda beklenen yaşam süresi erkeklerde 80,3 yıl, kadınlarda ise 83,5 yıl olurken, 2024 yılında bu süre kadınlar için 84,2’ye yükseldi. Dünya genelinde ise 2024’te erkeklerde 70,7, kadınlarda 76 yıl olarak hesaplandı. YAŞ GRUPLARI VE NÜFUS DAĞILIMI Yaş gruplarına göre nüfus dağılımında en kalabalık kesim 20-24 yaş aralığında yer alıyor. Bu yaş grubunda 29 bin 819 kadın ve 46 bin 203 erkek bulunuyor. 0-14 yaş grubunda yaklaşık 65 bin, 65 yaş ve üzeri nüfus ise yaklaşık 44 bin kişi olarak kaydedildi. EVLİLİK VE BOŞANMA VERİLERİ 2024 yılında toplamda bin 104 çift evlendi, bin 47 çift boşandı. Ortalama evlenme yaşı kadınlarda 32,3, erkeklerde ise 35,4 olarak belirlendi. Toplam evliliklerin yaklaşık %56’sını ilk evlilikler oluştururken, her iki tarafın da boşanmış olduğu evlilik oranı %20 olarak kaydedildi. DOĞUM VE ANNE YAŞI 2024 yılında toplam 3 bin 382 doğum gerçekleşti. Bu doğumların bin 743’ü erkek, bin 639’u kız bebek oldu. Doğumlar en çok 25-29 yaş grubunda (%31,8) ve 30-34 yaş grubunda (%30,1) kaydedildi. KADIN ÖLÜMLERİ 2024 yılında toplam 750 kadın ölümü kaydedildi. Kadın ölümlerinde en yüksek oran %52,4 ile dolaşım sistemi hastalıklarında görüldü. Bunu %12,9 ile semptomlar ve anormal bulgular, %11,2 ile neoplazmalar (kanserler) ve %9,6 ile solunum sistemi hastalıkları izledi. KADINA YÖNELİK ŞİDDET Polis Genel Müdürlüğü, Kadına Karşı Şiddete Müdahale Şubesi verilerine göre, 2021-2025 yılları arasında toplam 5 bin 5 kadına yönelik suç kaydedildi. 2025’te kaydedilen bin 28 suçun %43,8’i darp vakalarından oluştu. Bunu %9,4 ile Elektronik Haberleşme Yasası’na aykırı hareket, %8,4 ile rahatsızlık, %6,2 ile telefonda tahkir edici arama/mesaj ve %6 ile şiddet kullanma tehdidi izledi. İlçelere göre darp vakalarının en çok Lefkoşa, Elektronik Haberleşme Yasası ihlallerinin en çok Girne, rahatsızlık vakalarının en çok Lefkoşa, telefonda tahkir edici arama/mesajın en çok Gazimağusa, şiddet kullanma tehdidinin en çok Girne’de gerçekleştiği kaydedildi. En fazla şiddet vakası Eylül (124), Ağustos (117) ve Ekim (96) aylarında görüldü.