Kanser tedavisinin geleceği için önemli bir adım atan araştırmacılar, İngiltere'de bir kadına dünyada ilk kez deneysel bir hücresel tedavi uyguladı. Bu tedavi, mevcut seçenekleri sınırlı olan ileri evre kanserler için yeni umutlar sunmayı amaçlıyor. Şarku’l Avsat’ın The Independent’tan aktardığına göre, söz konusu uygulama, güvenilirliğinin ve etkinliğinin değerlendirilmesi için yürütülen bir klinik araştırmanın parçası olarak gerçekleştirildi. İngiltere'nin Manchester kentindeki Ulusal Sağlık Servisi (NHS) bünyesindeki Christie Hastanesi'nde gerçekleştirilen ZI-MA4-1 kodlu deneysel tedaviyi alan ilk hasta, 58 yaşındaki Tracy Tomlinson oldu. Klinik çalışmanın amacı; yumurtalık, akciğer, baş-boyun kanserleri ve sarkom gibi çeşitli kanser türleri üzerindeki etkisini incelemektir. Mevcut tedavi seçeneklerini tüketmiş hastalar için yeni bir umut kaynağı olarak görülen bu araştırma, Christie NHS Foundation Trust öncülüğünde ve Londra'daki Royal Marsden Hastanesi'nin katkılarıyla yürütülüyor. 2020 yılında yumurtalık kanseri teşhisi konulmasından bu yana bir ameliyat ve birçok kemoterapi seansı geçiren Tomlinson'ın, hastalık sürecinde tüm beklentileri aşarak mücadeleye devam ettiği ifade ediliyor. Yeni tedavi, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini tanıma ve yok etme yeteneğini artırmayı amaçlayan iki etkili mekanizma üzerine inşa edilmiştir. İlk aşamada, kanser hücrelerine doğal olarak saldırma yeteneğine sahip özel bağışıklık hücreleri olan doğal öldürücü (NK) hücreleri kullanılıyor. İkinci aşamada ise genetik mühendislik teknikleri ile bu hücrelerin yüzeyindeki T-hücre reseptörleri (TCR) değiştiriliyor. Böylece hücreler, Mage-A4 adlı protein aracılığıyla tümörleri tanıyıp hedef alabiliyor. Çeşitli kanser türlerinde bulunan Mage-A4 proteininin, sağlıklı hücrelere zarar vermeden bağışıklık sistemini doğrudan kanserli hücrelere yönlendirmek için ideal bir hedef olduğu düşünülüyor. Kişiye özel hazırlanan bazı hücresel tedavilerin aksine, ZI-MA4-1 tedavisi donörlerden alınan bağışıklık hücreleriyle geliştirilerek kullanıma hazır bir formda üretilmektedir. Tedavinin her hastaya özel olarak üretilmesi yerine donör hücreleri ile önceden hazırlanması, tek bir üretim serisinden yüzlerce doz elde edilmesine olanak tanıyor. Uzmanlar, bu mekanizma sayesinde gelişmiş hücresel tedavilerin daha geniş hasta kitlelerine ulaşabileceğini, bekleme sürelerinin kısalacağını ve üretim ile tedavi maliyetlerinin düşeceğini tahmin ediyor. ZI-MA4-1 ilacını geliştiren Norveç merkezli Zelluna şirketinin CEO’su Namir Hassan, Tomlinson’a ilk dozun uygulanmasını ‘dönüm noktası’ olarak nitelendirdi. Hassan, “Bu gelişme, yıllar süren laboratuvar araştırmalarının kliniğe taşındığı ve kısıtlı tedavi seçeneği bulunan ileri evre kanser hastaları için potansiyel yeni bir seçeneğin sunulduğu anı temsil ediyor” şeklinde konuştu. Yumurtalık kanseri teşhisi konulan kadınların yalnızca yaklaşık yüzde 15’inin teşhisten sonra beş yıl veya daha uzun süre yaşayabildiği belirtilirken, bu durum, bu kanser türü için daha etkili tedavi seçeneklerinin geliştirilmesinin aciliyetine dikkat çekiyor.