Tasarı ile birlikte sigortalılığın başlangıcı net ve bağlayıcı bir şekilde yeniden tanımlanıyor. Buna göre, yasa kapsamına giren kişiler, göreve veya işe başladıkları anda otomatik olarak sigortalı kabul edilecek ve bu yükümlülükten kaçış mümkün olmayacak. Ayrıca, hizmet sözleşmeleriyle sosyal sigorta yükümlülüklerini azaltmaya veya devretmeye yönelik hükümler de geçersiz sayılacak. İşverenlerin sigortalılarla ilgili işe giriş ve işten ayrılma bildirgelerinin verilme süreleri de yeniden yapılandırılıyor. Sigortalı kayıtlarına yönelik taleplerin 10 yıldan daha eski dönemleri kapsaması durumunda mahkemeye başvuru şartı getiriliyor. Ayrıca, 50 yaş sonrası dönemler için geriye dönük en fazla üç yıl kayıt olma zorunluluğu kaldırılıyor. En dikkat çekici düzenlemelerden biri analık ödeneğinde gerçekleşiyor. Yeni düzenleme ile iş kazası, hastalık ve meslek hastalığı gibi durumlarda geçici iş göremezlik ödeneği günlük kazancın üçte ikisi olarak kalırken, analık durumunda sigortalı kadına verilecek geçici iş göremezlik ödeneği, günlük kazancın tamamı üzerinden ödenecek. Bu değişiklik, doğum yapan sigortalı kadınların gelir kaybını önlemeyi hedefliyor. Ölüm aylığı ve toptan ödeme oranları da artırılıyor. Annesi vefat etmiş ve babasına ölüm aylığı bağlanmayan çocuklara verilecek ölüm aylığı oranı yüzde 25’ten yüzde 50’ye yükseltiliyor. Benzer şekilde, bu kapsamdaki çocuklara yapılacak toptan ödeme oranı da yüzde 25’ten yüzde 50’ye çıkarılıyor. Tasarı, isteğe bağlı sigortalılar için de önemli bir yenilik sunuyor. İsteğe bağlı sigortalılar, tercih ettikleri takdirde hastalık sigortası primi ödeyerek kendileri ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler için sağlık hizmetlerinden faydalanabilecek. Ancak bu seçeneği tercih edenler, sigortalılık süresi boyunca bu haktan vazgeçemeyeceklerdir. Ayrıca isteğe bağlı sigortalılığını sonlandıranlar, emeklilik yaşını doldurmadan yatırdıkları primlerin iadesini talep edemeyecekler. Bakanlar Kurulu, hizmet akitli çalışanlar için en düşük prime esas kazançları meslek kodlarına göre tüzükle belirleme yetkisi alıyor. Bu düzenleme ile düşük prim bildirimi yoluyla oluşan kayıt dışılığın önüne geçilmesi amaçlanıyor. Gecikme zammı oranları ve Bakanlar Kurulu’nun bu oranları artırma veya azaltma yetkisi de yeniden düzenleniyor. Ayrıca, Bakanlığa belge ve bilgilerin elektronik ortamda gönderilmesi ve primlerin elektronik ortamda ödenmesi konusunda düzenleme yapma yetkisi tanınıyor. Bu adım, sosyal sigortalar alanında dijitalleşme sürecini hızlandırıyor. Evlenme yardımından yararlanmak için, KKTC vatandaşı olmayan ya da KKTC ile sosyal güvenlik anlaşması bulunmayan ülke vatandaşı olan sigortalılar açısından evlilik akdinin KKTC’de yapılması şartı getiriliyor. Tasarı ile birlikte Sosyal Sigortalar Dairesi ve fonun çeşitli yasa ve tüzükler kapsamında öngörülen harçlardan muaf tutulması planlanıyor. Ayrıca İdare Meclisi’nin yapısı ve yetkileri de yeniden düzenleniyor. Tasarı genel gerekçesinde, düzenlemelerin Sosyal Güvenlik Yasası ile uyum sağlamak ve uygulamada ortaya çıkan boşlukları gidermek amacı taşıdığı vurgulanıyor. Sonuç olarak, bu değişiklik paketi sigortalılık başlangıcından analık ödeneğine, ölüm aylığından isteğe bağlı sigortalıların sağlık hakkına kadar geniş bir alanda hem hak artırıcı hem de denetim ve tahsilat boyutunu güçlendirici düzenlemeler içeriyor.