Kıbrıs Türk Öğretmenler Sendikası (KTÖS), yükseköğretimde sahte diploma iddiaları ve denetim eksikliği üzerine devlet kurumlarına yönelik köklü reform taleplerinde bulundu. KTÖS Yürütme Kurulu, yaptığı yazılı açıklamada, ülkede yükseköğretimin uzun yıllardır “plansız ve kontrolsüz” bir şekilde geliştiğini öne sürdü. Açıklamada, “Üniversiteler adası olacağız” söylemiyle üniversite sayısının kontrolsüz bir biçimde arttığı, ancak bu artışa paralel olarak denetim, nitelik ve şeffaflık sistemlerinin geliştirilmediği ifade edildi. KTÖS, sahte diploma ve unvan iddialarının, yıllara dayanan politikaların bir sonucu olduğunu vurguladı. Sendika, 2006 yılından itibaren ülkede yükseköğretimin ekonomik bir sektör olarak büyümesiyle ilgili uluslararası yayınların bulunduğunu, fakat bu büyümeye eşlik eden etkili bir kamu denetimi ve kalite sisteminin oluşturulmadığını belirtti. KTÖS, sahte diploma tartışmalarının yeni olmadığını vurgulayarak, 2010 yılında Türkiye'de bazı meslek örgütlerinin sahte diplomalar ve denklik belgeleriyle ilgili mesleki yetki kullanımı vakalarına dikkat çektiğini hatırlattı. Açıklamada, bazı sahte diplomalara denklik verildiği yönündeki iddiaların da gündeme geldiği kaydedildi. 2015 ve 2022 yıllarında yapılan değerlendirmelerde, üniversite izinlerinin kolaylaşmasının yanı sıra planlama eksikliği, denetim zayıflığı, “rant kültürü” ve aracı-komisyoncu iddialarının ön plana çıktığı ifade edildi. KTÖS, 2024 yılında kamuoyuna yansıyan soruşturmaların meselenin ciddiyetini ortaya koyduğunu belirterek, sahte not girişleriyle diploma verildiği ve bu diplomaların kamuda terfi ve maaş artışında kullanıldığına dair iddialara dikkat çekti. Açıklamada, düzenleyici kurum Yükseköğretim Planlama, Denetleme, Akreditasyon ve Koordinasyon Kurulu (YÖDAK)’nın da tartışmaların merkezinde yer aldığı vurgulandı. “Sahte diploma, liyakatin çökmesi, kamu itibarının zedelenmesi, yıllarca emek veren gençlerin diplomalarının değer kaybetmesi ve üniversitelerin uluslararası alanda olumsuz bir şekilde anılması demektir” denilen açıklamada, üniversite adı altında yürütülen bazı süreçlerin “öğrenci statüsünün istismarına” dönüştüğü iddiaları da gündeme getirildi. KTÖS, bu çerçevede şu talepleri iletti: Tüm üniversitelerde kayıt, ölçme-değerlendirme, mezuniyet, diploma doğrulama, akademik kadro ve program açma süreçlerine dair kapsamlı bir denetim yapılması Merkezi bir diploma doğrulama sisteminin kurulması Kamuda kullanılan diploma belgelerinin sistematik bir şekilde taranması YÖDAK’ın personel, bütçe ve denetim kapasitesinin güçlendirilmesi Üniversite ve bölüm açma kriterlerinin kalite odaklı bir şekilde yeniden düzenlenmesi Öğrenci statüsünün istismarına karşı izleme ve koruma mekanizmalarının oluşturulması Açıklamada, “Yargı görevini yerine getirecektir. Ancak devlet de üzerine düşeni yapmalıdır” ifadeleriyle yükseköğretimin “rant düzeninden” ve eğitimin ticari bir yapı haline dönüşmesinden korunması gerektiği vurgulandı.