Kıbrıs'ta Geçiş Kapılarının Açılışının 23. Yılı: Uzun Bekleyiş Sürüyor
KIBRIS HABERLERI

Kıbrıs'ta Geçiş Kapılarının Açılışının 23. Yılı: Uzun Bekleyiş Sürüyor

Kıbrıs’ta 2003'te başlayan geçişlerin üzerinden 23 yıl geçti. 2018'den bu yana yeni kapı açılmadı, 9 yıllık en uzun dönem riski var.

1 kez görüntülendi
Kıbrıs'ta 21 Nisan 2003'te Ulusal Birlik Partisi ve Demokrat Parti koalisyon hükümetinin aldığı tarihi karar ile geçiş kapıları serbest geçişlere açılmıştı. Bu gelişme, 1974'ten 2003 yılına kadar Ledra Palace, Beyarmudu ve Akyar kapılarından sınırlı geçişlerin yapıldığı bir dönemin sonunu işaret etti ve iki toplum arasında günlük yaşamı etkileyen yeni bir döneme geçiş sağladı. İlk karşılıklı geçişler 23 Nisan 2003'te Ledra Palace Geçiş Kapısı'nda gerçekleşti. Kıbrıslı Türkler ve Kıbrıslı Rumlar, uzun bir aradan sonra ilk kez karşı tarafa geçme imkanı buldu. Başlangıçta hem yaya hem de araç geçişine açık olan Ledra Palace, 10 Mayıs 2003'te Metehan Geçiş Kapısı'nın açılmasıyla yalnızca yaya geçişine ayrıldı. 2003 ile 2018 yılları arasında yeni kapılar kademeli olarak hizmete alındı. Son kapı açılışı 2018 yılında, dönemin Kıbrıslı Türk lideri Mustafa Akıncı ve Kıbrıslı Rum lider Nikos Anastasiadis arasında varılan mutabakatla Gazimağusa'daki Derinya ve Lefke'deki Aplıç geçiş kapılarının eş zamanlı olarak açılmasıyla gerçekleşti. Bu açılış, 2010'dan sonraki ilk yeni kapı olma özelliğini taşırken, toplam geçiş kapısı sayısını 7'den 9'a yükseltti. Ancak 2018 yılından bu yana yeni bir kapı açılmadı ve bu durum, Ersin Tatar döneminde hiçbir kapının açılmadığı bir süreci beraberinde getirdi. 2026 yılı içinde yeni bir kapının açılmaması halinde, 9 yıl ile en uzun “kapı açılmayan dönem” yaşanmış olacak. Güncel verilere göre, 2025 yılında kara kapılarından toplam 7 milyon 621 bin 23 giriş ve 7 milyon 618 bin 621 çıkış gerçekleşti. Aylık verilere göre yaz aylarında geçiş sayısında artış gözlemlenirken, özellikle Ağustos ayında toplam geçiş sayısı 730 binin üzerine çıktı. Ancak son yıllarda Kıbrıslı Rumların Kuzey'e geçiş sayılarında belirgin bir düşüş yaşanıyor. 2023'te 3 milyon 63 bin 408 olan geçiş sayısı, 2024'te 2 milyon 836 bin 884'e ve 2025'te 2 milyon 398 bin 498'e geriledi. 2026'nın ilk iki ayında ise geçiş sayısı 307 bin 349 olarak kaydedildi. Bu, 2025'e göre yüzde 16,87, 2024'e göre ise yüzde 28,15 oranında bir düşüşü ifade ediyor. Pandemi sonrası dönemde Türk Lirası’nın değer kaybı, Kuzey Kıbrıs’ın “ucuzluk merkezi” haline gelmesini sağlarken, 2024 itibarıyla artan hayat pahalılığı nedeniyle geçişler azalmaya başladı. Diğer yandan, Kıbrıslı Türklerin Güney'e geçişlerinde dikkat çeken bir artış mevcut. 2024'te 425 bin 687 olan geçiş sayısı, 2025'te 511 bin 647'ye yükselmiş durumda. 2026'da ise bu rakamın daha da artması bekleniyor. Yeni geçiş kapıları konusu, liderler düzeyinde hâlâ en tartışmalı başlıklardan biri olmayı sürdürüyor. Rum lider Nikos Hristodulidis, yeni bir kapının yalnızca Kıbrıslı Türklerin yararına olacak şekilde görülmesine karşı çıkarak, açılacak geçişlerin her iki toplumun günlük yaşamına katkı sağlaması gerektiğini belirtiyor. Bu nedenle Kaymaklı veya Mia Milia gibi noktaların, Kıbrıslı Rumların da fayda sağlayacağı güzergahlarla birlikte ele alınması gerektiğini savunuyor. Kıbrıslı Türk lider Tufan Erhürman ise, Mia Milia gibi bir geçişin sadece Kıbrıslı Türklere yarar sağlayacağına dair yaklaşımın ikna edici olmadığını, mevcut ekonomik durumun Güney’e doğru aktığı bir tabloda bunun tersine sonuçlar doğurabileceğini vurguladı. Erhürman, Haspolat ile Kiracıköy-Eğlence hattını öne çıkarırken, yeni taleplerin mevcut süreci zorlaştırabileceğini ve “pişmiş aşa su katmak” istemediklerini ifade etti. Mart 2025’te Cenevre’de varılan anlaşmada dört yeni geçiş noktasının açılması konusunda ilerleme sağlanmış olsa da, uygulama aşamasındaki anlaşmazlıklar ve tarafların farklı öncelikleri nedeniyle süreç yavaş ilerliyor.