Beştepe Millet Sergi Salonu’nda “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla düzenlenen Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) Devlet Başkanları Konseyi 13. Zirvesi sonrasında Ankara Bildirisi imzalandı. Bildiride, Türk dünyasında artan dayanışmanın kalıcı bir stratejik işbirliğine dönüşmesi ve gelecek yüzyılın daha büyük birlik ve refah çağına dönüşmesi için ortak iradenin onaylandığı ifade edildi. Uluslararası işbirliği güveninin azaldığı bu dönemde, Türk dünyasının birlik, dayanışma ve ortak direncinin stratejik öneminin arttığına dikkat çekildi. Daha dayanıklı, birbirine bağlı ve küresel ölçekte etkili bir Türk dünyası inşa etme kararlılığı vurgulandı. TDT’nin Türk dünyasının ortak vizyonunu ortaya koyan, bölgesel ve uluslararası barış, istikrar ve refaha katkı sunan giderek daha etkili bir platform haline getirilmesi konusundaki kararlılığı da belirtildi. Macaristan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nin Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olarak gözlemci sıfatıyla TDT çalışmalarına katkıları takdir edildi. SİYASİ KOORDİNASYON VE ORTAK DIŞ POLİTİKA VURGUSU Bildiride, “Türk Dünyası 2040 Vizyonu”nun bir sonraki aşaması olarak TDT 2027-2031 Stratejisi’nin tamamlanmasının teşvik edildiği, “Türk Devletleri Arasında Stratejik Ortaklık, Ebedi Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması” taslağında kaydedilen ilerlemenin memnuniyetle karşılandığı belirtildi. Üye devletler arasında uluslararası kuruluşlardaki adaylıklara karşılıklı destek verilmesi ve ortak kararların alınmasında eş güdümün güçlendirilmesi çağrısında bulunuldu. Aksakallılar Konseyinin düzenli toplantalarının desteklenmesi, UNESCO nezdinde Türk Devletleri Grubu’nun kurulması da memnuniyetle karşılandı. Bildiride, ortak ilgi alanına giren bölgesel ve küresel gelişmelere zamanında yanıt verilmesi, daha yakın eş güdüm sağlanması ve ortak hareket edilmesi amacıyla üye devletlerin dışişleri bakanları arasındaki bağlantıların sürdürülmesi önerildi. KKTC, GAZZE, SURİYE VE AFGANİSTAN MESAJLARI Bildiride, Kıbrıs meselesinin Ada’daki mevcut gerçekler temelinde “müzakere edilmiş, karşılıklı olarak kabul edilebilir ve sürdürülebilir bir çözüme” ulaşması gerektiği vurgulandı. “Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olan” Kıbrıs Türk halkının özden gelen eşit haklarını güvence altına alma çabalarına destek verildiği ifade edildi. Gazze’deki insani durumun ele alınması, güvenlik ve istikrarın sağlanması için Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 2803 (2025) sayılı kararının ve Gazze İhtilafını Sona Erdirmek için Kapsamlı Planı’nın tam uygulanması gerekliliği vurgulandı. İsrail-Filistin çatışmasına adil ve kalıcı bir çözüm bulunması ve ilgili BM kararları doğrultusunda iki devletli çözümün hayata geçirilmesi gereğine de dikkat çekildi. Suriye’nin toprak bütünlüğü ve birliğine, ülkenin güvenliği, istikrarı ve yeniden inşasına destek yeniden teyit edildi. Ayrıca, Afganistan’da barış, istikrar ve sürdürülebilir kalkınma için ortak çabaların sürdürülmesi gerektiği ifade edildi. GÜVENLİK VE SAVUNMA İŞBİRLİĞİ Bildiride, TDT üye devletleri Güvenlik Konseyi Sekreterleri ile Savunma Sanayisi Kurumları Başkanları toplantılarının sonuçları memnuniyetle karşılandı. İlgili makamların, karşılıklı çıkar alanına giren bölgesel ve uluslararası meseleler hakkında düzenli siyasi ve güvenlik istişareleri yapması gerektiği belirtildi. Savunma sanayisi alanında çok taraflı işbirliğinin geliştirilmesi yönündeki irade tekrar teyit edildi. Bilgi ve deneyim paylaşımını teşvik etmek, nitelikli personel yetiştirmek ve teknolojik gelişmelere uyum sağlamak amacıyla Türkiye’nin ev sahipliğinde bir TDT Savunma Sanayisi Koleji programı kurulması imkanının araştırılması önerildi. Terörizm, aşırıcılık, ayrılıkçılık, organize suçlar, uyuşturucu ve silah kaçakçılığı ile siber suçlarla mücadelede işbirliği ve eş güdüm kararlılığı vurgulandı. EKONOMİK VE SEKTÖREL İŞBİRLİĞİ Bildiride, bölge içi ticaretin artışından duyulan memnuniyet ifade edilerek ekonomik bütünleşmeyi derinleştirmeyi amaçlayan “Sürdürülebilir Kalkınma için Hizmetler ve Yatırımların Kolaylaştırılması Anlaşması” taslağına yönelik müzakerelerin sürdürülmesi teşvik edildi. Gümrük süreçlerinin iyileştirilmesi, teknik engellerin kaldırılması ve ticaret maliyetlerinin düşürülmesinde TDT Ticaretin Kolaylaştırılması Komitesi’nin rolüne dikkat çekildi. Ekonomi, rekabet, vergi, sanayi, finansal istihbarat ve gümrük alanında ilgili kurum başkanlarının gerçekleştirdiği toplantıların sonuçları da memnuniyetle karşılandı. Hazar Geçişli Uluslararası Doğu-Batı Orta Koridoru, Zengezur Koridoru, Çin-Kırgızistan-Özbekistan Demir Yolu ve Trans-Afgan Demir Yolu projelerinin bölgesel bağlantı ve ticaret açısından stratejik önemine vurgu yapıldı. “TDT Ulaşım Koridorları Stratejisi”nin hazırlanması teşvik edildi. Ulaştırma, dijital altyapı ve enerji alanlarında işbirliği geliştirilirken, Orta Koridor, “Dijital İpek Yolu” girişimi ve e-CMR Mutabakat Zaptı’nın hayata geçirilmesinin önemi vurgulandı. Enerji güvenliğini artırmak için boru hatları, yeşil enerji koridorları, kritik mineraller, enerji verimliliği ve nükleer enerjinin barışçıl kullanımı konularında işbirliğinin derinleştirileceği belirtildi. Uzay teknolojileri ve dijitalleşme alanındaki çalışmalar takdir edildi. Ayrıca, 12U “TDT-SAT” Küp Uydusu’nun üretiminin tamamlanması ve uzay sanayisi alanında işbirliğine yönelik ilk çerçeve sözleşmesinin imzalanması memnuniyetle karşılandı. HALKLAR ARASI İŞBİRLİĞİ Bildiride, kadının güçlendirilmesi, aile kurumunun güçlendirilmesi, geleneksel aile ve kültür değerlerinin genç nesiller arasında teşvik edilmesi ile kültürel mirasın korunması ve aktarılmasında yaşlı nesillerin rolünün önemi vurgulandı. Sağlıklı ve dinamik bir nüfusun toplumların kalkınması ve sürdürülebilirliği açısından kritik olduğu belirtilerek, aile ve nüfus politikaları alanında üye devletler arasında işbirliğinin teşvik edildiği kaydedildi. Aile ve kadın konularındaki işbirliğini artırmak amacıyla gönüllülük esasına dayalı bir Yüksek Onur Konseyi’nin kurulmasına yönelik görüşmelerin teşvik edildiği bildirildi. TDT Ankara Zirvesi kapsamında Emine Erdoğan’ın ev sahipliğinde gerçekleştirilen açılış toplantısı memnuniyetle karşılandı. Türk devletleri ile uluslararası topluluklar arasındaki kültürel, dilsel ve sosyal ilişkilerin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Ayrıca, diaspora alanındaki işbirliği ve eş güdümün artırılması çağrısında bulunuldu. ORTAK TÜRK ALFABESİ Bildiride, TÜRKSOY’un 2026’yı “Ziya Gökalp’i Anma Yılı” ilan etmesi takdir edildi. Gökalp’in Türk kültürü ve düşüncesine yaptığı katkıları onurlandırmak amacıyla yıl boyunca düzenlenen etkinlikler memnuniyetle karşılandı. Ortak Türk alfabesinin yaygınlaştırılması, kullanımına ilişkin kılavuz ilkelerin benimsenmesi ve bu alfabeyle yazılmış edebi ve bilimsel eserlerin yayımlanması konusunda Türk Akademisi’nin çalışmaları takdir edildi. Bilge Tonyukuk Anıtı’nın korunmasına yönelik çalışmalar da takdir edildi. Ayrıca, Türk dünyası genelindeki arkeolojik kazılardan duyulan memnuniyet dile getirildi. DİĞER KURUMLARLA İŞBİRLİĞİ Bildiride, üçüncü ülkelerin ve uluslararası kuruluşların TDT ile kurumsal işbirliği kurma isteğinden memnuniyet duyulduğu belirtildi. Üye devletlerin ilgili makamları, TDT’nin BM Genel Kurulu ve İslam İşbirliği Teşkilatı nezdinde gözlemci statüsü elde etmesine yönelik ortak çabaları hızlandırmaya çağrıldı. Sekretaryaya, uluslararası ve bölgesel kuruluşlarla kurumsal ilişkilerin geliştirilmesine yönelik çabalarını hızlandırması talimatı verildi. TDT 14. Zirvesi’nin 2027 yılında Özbekistan’da yapılmasına karar verilirken, Kırgızistan Cumhurbaşkanı Sadır Caparov’un 2027 TDT Gayriresmi Zirvesi’nin ülkesinde düzenlenmesi teklifi memnuniyetle karşılandı. Bildiride, bir sonraki zirveye kadar TDT Dönem Başkanlığı’nın Türkiye tarafından üstlenilmesi vurgulandı.